جناب دبیرکل، رئیس انجمن علمای مسلمان، آقای دکتر شیخ محمد العیسی، سخنران اصلی آیین افتتاحیه کنفرانس بین‌المللی دانشگاه اورومدیترانه‌ای در شهر فاس بود

درباره آینده تمدن انسانی در سایه هوش مصنوعی

جناب دبیرکل، رئیس انجمن علمای مسلمان، آقای دکتر شیخ محمد العیسی، سخنران اصلی آیین افتتاحیه کنفرانس بین‌المللی دانشگاه اورومدیترانه‌ای در شهر فاس بود.

فاس:
دانشگاه اورومدیترانه‌ای در شهر فاسِ پادشاهی مغرب، با حضور چهره‌های برجسته جهانی، نماینده عالی سازمان ملل متحد برای ائتلاف تمدن‌ها، جمعی از استادان و اندیشمندان از هفتاد و پنج کشور، و شرکای دانشگاه، در مراسمی که بیش از دو هزار نفر در آن حضور داشتند، میزبان جناب دبیرکل، رئیس انجمن علمای مسلمان، آقای دکتر شیخ محمد بن عبدالكريم العیسی بود و ایشان به‌عنوان سخنران اصلی در آیین گشایش کنفرانس «آینده تمدن انسانی در سایه هوش مصنوعی» حضور یافت.

ایشان در سخنان خود، به اهمیت موضوع این کنفرانس اشاره کرد؛ موضوعی که به یکی از بنیادی‌ترین مسائل جهان امروز و دگرگونی معرفتی تمدن بشری می‌پردازد؛ تحولی که در سده‌های اخیر، از انقلاب معرفتی در قرن‌های شانزدهم و هفدهم آغاز شد؛ انقلابی که انسان را از چارچوب اندیشه مادی سنتی بیرون آورد و افق روش علمی و تجربه‌محور را گسترش داد؛ روشی که پایه‌های آن را دانشمندان مسلمان در قرن‌های دهم و یازدهم بنیان نهاده بودند؛ و این مسیر، سرانجام به انقلاب هوش مصنوعی رسید؛ انقلابی که ماشین را از جایگاه حافظه‌ای دیجیتال برای ذخیره دانش، به جایگاهی رسانده که اکنون توان تحلیل و تولید اندیشه را یافته است.

ایشان همچنین بر این نکته تأکید کرد که انقلاب هوش مصنوعی باید بر پایه چارچوبی اخلاقی و مشترک میان همه انسان‌ها شکل گیرد. در این دیدگاه، لازم است پیش از طراحی سامانه‌های هوش مصنوعی، ارزش‌های مورد توافق انسانی ـ به‌ویژه در حوزه‌های مرتبط با ادیان، نژادها و فرهنگ‌ها ـ به‌روشنی تعیین شود، تا این فناوری به ابزاری منفی برای ترویج نفرت، نژادپرستی، یا تقویت نظریه‌های برخورد و ستیز تمدن‌ها بدل نشود. همچنین شرکت‌های فعال در این حوزه باید به شفافیت و پاسخ‌گویی پایبند باشند، و در عرصه‌های حساس، خطرناک و تصمیم‌های سرنوشت‌ساز، حدودی سخت‌گیرانه وضع شود؛ چرا که تصمیم نهایی در این حوزه‌ها باید در اختیار انسان باقی بماند.

ایشان در ادامه، بر ضرورت تمایز میان انسان و ماشین تأکید کرد و بیان داشت که انسان در اندیشیدن آزاد است، و هرگاه مسیر اندیشه‌اش درست باشد، به حقیقت راه می‌یابد؛ اما ماشین ـ و در پیشاپیش آن هوش مصنوعی ـ آزاد نیست، بلکه وابسته به اراده کسی است که آن را تغذیه می‌کند؛ خواه این تغذیه بر پایه حقیقت باشد، خواه بر پایه اطلاعات گمراه‌کننده. از همین رو، ماشین نه آگاهی دارد و نه اراده مستقل. ایشان در پایان خاطرنشان کرد که آینده تمدنی ما در کنار هوش مصنوعی، بیش از آن‌که به ذات این فناوری وابسته باشد، به خود ما وابسته است؛ زیرا این هوش، در گستره وسیع خود، بازتاب‌دهنده همان اختیارات و چارچوب‌هایی است که انسان برای آن ترسیم می‌کند.